Piosenki Powstania Warszawskiego



          Piosenka towarzyszyła żołnierzowi polskiemu od wieków. Była z nim na biwakach, w obozach i na polach bitew. W trudnych chwilach podtrzymywała go na duchu i zagrzewała do walki. Pomagała znosić trudy marszu, łagodziła chwile samotności i tęsknoty za bliskimi.
          W trudnych chwilach okupacji powstało szereg piosenek, które na trwałe pozostały w pamięci. Tworzono je dla moralnego wsparcia działań partyzanckich i dywersji, dla potrzymania ducha narodu. Poza kompozycjami spontanicznymi niektóre piosenki powstały z inspiracji wydawnictw Armii Krajowej kolportującej później m.in. zbiór "Pieśni walki podziemnej".
          Ze względu na sytuację piosenki były pisane i rozpowszechniane anonimowo. Ich twórcy kryli się pod pseudonimami, pozostając często do końca bezimiennymi. Poza amatorami piosenki czasu okupacji i Powstania tworzyli wybitni kompozytorzy tacy jak Witold Lutosławski, Andrzej Panufnik czy Jan Maklakiewicz i poeci jak Krzysztof Kamil Baczyński czy Aleksander Maliszewski.

          Do najbardziej popularnych piosenek lat 1939-1943 należały:

          Warszawianka
          Serce w plecaku
          Do broni
          Naprzód do boju żołnierze
          Szturmówka
          Hej chłopcy, bagnet na broń
          Maszeruje pluton przez zielony las
          Natalia
          Dorota
          Rozszumiały się wierzby płaczące
          Do broni Polacy
          Hymn Szarych Szeregów
          Pieśń Szarych Szeregów.


          Szereg wspaniałych piosenek oddających klimat tamtego okresu powstało w czasie 63 dni Powstania Warszawskiego. Wydawałoby się, że warunki panujące w Powstaniu nie skłaniały do śpiewania piosenek, a jednak śpiewano. Przez cały czas Powstania były również organizowane koncerty zarówno muzyki rozrywkowej jak i poważnej. Napisano kilkanaście piosenek zarówno podniosłych o olbrzymim ładunku emocjonalnym jak i żartobliwych. Były to chronologicznie:

          Warszawskie dzieci
          Marsz Śródmieścia
          Pałacyk Michla
          Marsz Żoliborza
          Chłopcy silni jak stal
          Marsz robotników Elektrowni
          Kompania 1114
          Dziś idę walczyć - Mamo
          Marsz Mokotowa
          Marsz kompanii K-3
          Na wojenkę poszli chłopcy
          Piosenka
          Zośka
          Sanitariuszka Małgorzatka
          Mała dziewczynka z AK


Bezpośrednio po upadku Powstania powstały:

          Piosenka o mojej Warszawie
          Hej, maszerujemy po obozie
          Ukochana, ja wrócę


          Piosenki poświęcone Powstaniu powstawały również wiele lat po jego zakończeniu. Należy do nich np.:
          Marsz Chrobry II napisany w 1993 r. przez jednego z uczestników Powstania.

          Mimo upływu kilkudziesięciu lat piosenki okupacyjne i powstańcze w dalszym ciągu są w żywej pamięci warszawiaków, są śpiewane przez młodzież harcerską, nadal wywołują wzruszenie i refleksję nad historią Warszawy i Polski.

          Powstały również nowe utwory poświęcone Powstaniu, stworzone i wykonywane przez artystów, którzy znają szczegóły tamtych wydarzeń z opowieści rodziców i dziadków oraz przekazu historycznego. Gama tych utworów jest szeroka, od poetyckiej liryki do twardego heavy metalu i rapu.
          Część utworów stanowi fragment ścieżki dźwiękowej filmów poświęconych Powstaniu Warszawskiemu

          Poniżej prezentujemy wybrane tematy:

          Powstanie Warszawskie - Lao Che
          Uprising - Sabaton
          Miasto - Ania Iwanek & Pati Sokół
          Dziewczyna z granatem - Kasia Sawczuk
          Tchnienie wolności - Kasia Sawczuk
          Warszawa sierpień 44 - Mateusz Drozdowski
          Warszawa miasto miłości - Anna Sokołek
          Miłość - Aga Zaryan
          Orzeł Biały - Natalia Sikora
          Kolęda warszawska 1939 - Margaret
          Pierwszy sierpnia dzień krwawy
          Chłopaki z AK
          Idziemy w noc - Marta "Marika" Kosakowska
          Za wolność - Halina Mlynkova
          Jeśli nie wrócę - Anita Lipnicka
          Dla Marysi - Dore/Paresłów i Mona
          Zadania znamy - Dore/Paresłów
          Tyle nadziei, tyle młodości - Adam Nowak i Sylwia Wiśniewska
          Powstanie Warszawskie - Horytnica
          Warszawa walczy - Forteca
          Głośniej od bomb - Pjus
          Sierpniowe niebo - Bilon
          63 dni chwały - Hemp Gru
          63 dni chwały - TuoQ & Escei
          Powstanie Warszawskie - TuoQ, Faith

          Zapraszamy do wysłuchania większości piosenek z tego zbioru prezentowanych często w kilku wersjach na YouTube.

Maciej Janaszek-Seydlitz





Copyright © 2005-2020 SPPW 1944. Wszelkie prawa zastrzeżone.